Το συμβάν της Καλλιθέας κρούει τον κώδωνα του κινδύνου

E-mail Print

12ο Αντιρατσιστικό Φεστιβάλ

6, 7 & 8 Ιουλίου 2007

Ξενώνες «Αμάλθεια», «Μετάβαση», «Σεμέλη»

Οικοτροφεία «Ιρις», «Οδύσσεια»,

Συγκρότημα Διαμερισμάτων οδού Αχαρνών 1,

9ο ΨΤΕ ΨΝΑ, ΚΨΥ Αγίων Αναργύρων

 


 

   Όταν μιλούν οι πράξεις, τα λόγια συνήθως περιττεύουν. Όταν μιλούν τα γεγονότα, οι διακηρύξεις μπορεί να γίνονται το θλιβερό άλλοθι μιας συχνά ανατριχιαστικής πραγματικότητας που δεν μπορεί να κρυφτεί ούτε κάτω από τόνους φτιασίδια.

   Όταν ένα άτομο με σοβαρά και γνωστά στη γειτονιά του προβλήματα ψυχικής υγείας φωνάζει, μέσα στην κρίση του, δυνατά σε μια καφετέρια της Καλλιθέας και η απάντηση είναι ο βάναυσος ξυλοδαρμός του μέσα στο αστυνομικό τμήμα της περιοχής, σε σημείο που να του προκληθούν σοβαρές κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις και να μεταφερθεί σε κωματώδη κατάσταση στη ΜΕΘ του Θριάσιου νοσοκομείου και αυτό το γεγονός γίνεται προσπάθεια να συγκαλυφθεί και ν΄ αποδοθεί σε «αυτοτραυματισμό» και «ατύχημα», τότε κάτι το πολύ επικίνδυνο και σάπιο υπάρχει στην αντιμετώπιση των ψυχικά πασχόντων σ΄ αυτή τη χώρα.

   Ξέρουμε όλοι ότι δεν πρόκειται για «μεμονωμένο και ατυχές γεγονός».

   Δεν έρχεται μόνο να προστεθεί στην αλυσίδα της αστυνομικής βίας και των βασανιστηρίων, έκφραση ενός βαθιού κοινωνικού και κρατικού ρατσισμού κατά των κάθε είδους «διαφορετικών», ανεπιθύμητων και «άχρηστων» για την κρατούσα τάξη (μεταναστών, φτωχών και απόκληρων, τοξικομανών, μικροπαραβατών κλπ).

   Εκφράζει, επίσης, ανάγλυφα τη διαχρονική βία και τον αποκλεισμό που ασκείται ως παγιωμένη και «αυτονόητη» πρακτική κατά των ψυχικά πασχόντων σε πολλαπλές ευκαιρίες και στιγμές της κοινωνικής τους διαδρομής, σε σημείο που ν΄ αποκαλύπτεται και να γίνεται συχνά ορατό το γεγονός ότι η «βία των ψυχασθενών» επικαθορίζεται από την κοινωνική βία – τη βία που είναι συστατική των επικρατουσών κοινωνικών σχέσεων.

   Από πού πηγάζει, πρωτίστως, η επικινδυνότητα και πού φωλιάζει; Στον ψυχασθενή (σύμφωνα με το γνωστό κοινωνικό στερεότυπο) ή στις κοινωνικές σχέσεις και κρατικές πρακτικές που τον απαξιώνουν και τον μεταχειρίζονται σαν «πολίτη δευτέρας κατηγορίας», συχνά σαν περιττό κοινωνικό βάρος, χωρίς καθόλου δικαιώματα;

   Σ΄ ένα σύστημα ψυχικής υγείας, όπου τα δύο τρίτα των εισαγωγών στις μονάδες ψυχιατρικής νοσηλείας είναι αναγκαστικές νοσηλείες, με εισαγγελική εντολή που διεκπεραιώνεται από την αστυνομία, είναι σαφές ότι δεν μπορεί να υπάρξει μια σοβαρή επιστημονική συζήτηση για τη «βία του ψυχασθενή» χωρίς την κριτική αμφισβήτηση και την αποδόμηση του «συστήματος της βίας» (κοινωνικού, θεσμικού, κρατικού, υπηρεσιών ψυχικής υγείας), στο εσωτερικό του οποίου αναδύεται ο ψυχικός πόνος και όπου οι σχέσεις και οι ποικίλες αλληλεπιδράσεις τους επηρεάζουν καθοριστικά τη συμπεριφορά του ανθρώπου που υποφέρει ψυχικά.

   Ποια είναι σήμερα η κοινωνική θέση των ψυχικά πασχόντων; Υπήρξαν κάποια μέτρα στην κατεύθυνση της κοινωνικής ένταξης και ενσωμάτωσής τους;

   Με το μεγαλύτερο μέρος των πρώην εγκλείστων στα ψυχιατρεία μετεγκατεστημένων σε εξωνοσοκομειακές στεγαστικές δομές (ξενώνες, οικοτροφεία κλπ), αυτό που πρόκυψε δεν ήταν ένα σχέδιο για την ενσωμάτωσή τους στον κοινωνικό ιστό, αλλά η προοπτική ενός «αέναου ιδρυματισμού» νέου τύπου, όπου πρώτη προτεραιότητα δεν ήταν, στην πλειοψηφία των περιπτώσεων, οι ζωές των ανθρώπων, η ελευθερία τους και τα πλήρη δικαιώματά τους, αλλά η απορρόφηση των κοινοτικών κονδυλίων - μετά την απορρόφηση των οποίων κάθε κρατικό ενδιαφέρον εξέλιπε.

   Οι ψυχικά πάσχοντες βρίσκονται σ΄ ένα «μονίμως προσωρινό μεταβατικό χώρο» : στην κοινωνία μεν, αλλά χωρίς ν΄ «ανήκουν» σ΄ αυτήν. Οσο περισσότερο ο αποκλεισμός γίνεται μονόδρομος, χωρίς δυνατότητα επιστροφής, όσο περισσότερο αφαιρείται το έδαφος για μιαν ουσιαστική κοινωνική ένταξη (κατοικία, θέση εργασίας, κατάρτιση, αξιοπρεπές εισόδημα, σχολείο, κοινωνικότητα, σχέσεις), όσο περισσότερο η υγεία γίνεται εμπόρευμα και ιδιωτικοποιείται, τόσο περισσότερο οι άνθρωποι με σοβαρά προβλήματα ψυχικής υγείας περνούν στην «αρμοδιότητα» των μηχανισμών του ελέγχου (επιτήρησης και καταστολής).

   Θα μπορούσαμε να πούμε ότι το αποτρόπαιο συμβάν της Καλλιθέας σηματοδοτεί μια νέα κατάσταση που προβάλλει απειλητικά στον κοινωνικό ορίζοντα και μάλιστα έχει ήδη αρχίσει να εισβάλλει στο παρόν. Η απάντηση που σχεδιάζεται να δοθεί, από τη μεριά του κράτους, στα αδιέξοδα που έχει δημιουργήσει η δήθεν «ψυχιατρική μεταρρύθμιση» του «Ψυχαργώς» φαίνεται να επικεντρώνεται στην οικοδόμηση ενός συστήματος υπηρεσιών στη λογική μιας «διαβαθμισμένης επικινδυνότητας», με μονάδες «υψηλής» και «μέσης» ασφάλειας, κλειδωμένες, με κλειστές μονάδες για άτομα τα οποία η επικρατούσα ψυχιατρική κουλτούρα, σε συνδυασμό με την συρρικνούμενη προνοιακή πολιτική, καταδικάζουν ως «δυσίατα» (δηλαδή, «ανίατα», προορισμένα να ζήσουν κλειδωμένα, μακριά από την κοινωνική ζωή και την όποια κοινωνική και οικονομική επένδυση στην ανάδειξη των δυνατοτήτων και των ικανοτήτων τους), με τον ενταφιασμό της όποιας προοπτικής δημιουργίας κοινοτικών υπηρεσιών και υποδομών και σχέσεων τέτοιων που να ευοδώνουν την ισοτιμία και τη «θεραπευτική συνάντηση», σε αντιδιαστολή με τον εξαναγκασμό και τη βία.

 

   Για ν΄ αντιμετωπιστεί αυτή η κατάσταση απαιτείται:

 

Α. πλήρης υποστήριξη και ευόδωση κινήσεων προς τη συγκρότηση οργανώσεων χρηστών των υπηρεσιών ψυχικής υγείας.

Β. οργάνωση και κινητοποίηση των οικογενειών για την ψυχική υγεία

Γ. πολιτική διεκδίκηση από κινήματα και οργανώσεις για τα πλήρη δικαιώματα όλων, την καταπολέμηση του κοινωνικού, θεσμικού και κρατικού ρατσισμού.

Δ. διεκδίκηση μιας γενναίας χρηματοδότησης από τον εθνικό προϋπολογισμό για μιαν ουσιαστική ψυχιατρική μεταρρύθμιση, που θα έχει ως περιεχόμενο της :

-την πραγματική υπέρβαση του ψυχιατρείου (με ανοιχτές πόρτες παντού, την κατάργηση των πρακτικών της ιδρυματικής βίας και των περιοριστικών μέτρων),

-την οικοδόμηση ενός ολοκληρωμένου δικτύου κοινοτικών υπηρεσιών, πρόληψης, φροντίδας και στήριξης στον τόπο κατοικίας.

 -λογικές λειτουργίας των υπηρεσιών και του ρόλου των λειτουργών στην κατεύθυνση της αμοιβαίας χειραφέτησης χρηστών και λειτουργών.

 

 

 

 

 

Διαβάστε...

ΕΝΑΣ ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΗΣ Ψ.ΥΓΕΙΑΣ

ΠΑΛΑΙΟΤΕΡΑ ΑΡΘΡΑ ΑΠΟ ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ